Knieprothese: voor wie, wanneer, en wat zijn de vooruitzichten?

Alles wat u moet weten over knieprotheses

KnieprotheseWanneer een knieprothese?
1. Risico’s en complicaties bij een knieprothese
2. Verschillende soorten knieprothesen
3. Onderzoek nieuwe knieprothesen

4. Ervaringen met de knieprothese
5. Animatievideo van plaatsing knieprothese
6. Röntgenfoto van knieprothese
Referenties

Wanneer een knieprothese?

Wanneer iemand met knie-artrose zó veel last heeft van de knie, dat hij of zij hiermee niet meer goed kan functioneren in het dagelijks leven, en wanneer de risico’s op complicaties bij een operatie bij die persoon te overzien zijn, dan zal een gewrichtsvervanging overwogen worden.

Risico’s en complicaties bij een knieprothese

Het risico op complicaties wordt beïnvloed door bijvoorbeeld de leeftijd: oudere mensen hebben meer kans op complicaties t.g.v. de narcose en zij zijn niet altijd vitaal genoeg om na de operatie goed te revalideren. Jonge mensen moeten juist vaak zo lang mogelijk wachten voor een nieuwe knie, omdat een prothese maar een beperkt aantal jaren meegaat en meerdere revisies van een prothese niet altijd wenselijk zijn. Er gaat immers bij het vastzetten en verwijderen van een prothese een gedeelte van het bot verloren (zie ook de animatievideo), en na twee of meer revisies wordt het voor de orthopedisch chirurg moeilijk om hier nog een nieuwe prothese in te zetten.
Dus hoewel een gewrichtsvervanging vaak gezien wordt als dé ultieme oplossing bij knie-artrose, ligt dit wel genuanceerder.

Verschillende soorten knieprothesen

Grofweg bestaan er twee categorieën knieprothesen. Zo kan het ingedeeld worden in ‘halve knieprothesen’ en ‘totale knieprothesen’.
Soms is maar één deel van het gewricht aangedaan door artrose of een ander kraakbeendefect. Vooral bij mensen met bijvoorbeeld X-benen of O-benen komt dit voor. Zij zullen dan mogelijk in aanmerking komen voor een halve knieprothese. Kanttekening hierbij is wel dat na plaatsing van een halve knieprothese vaak het andere gedeelte van het (nog goede) kraakbeen ook sneller achteruitgaat. Het gebeurt dus niet zelden dat er uiteindelijk een hele knieprothese voor in de plaats gezet moet worden na verloop van tijd.
Als het kraakbeenprobleem niet beperkt is tot één gedeelte van het gewricht, zal altijd gekozen worden voor een totale knieprothese.
Verder is er nog de mogelijkheid om de patella (knieschijf) intact te laten, of ook te vervangen door een zgn. patellaprothese, al is dit niet per se nodig gebleken. En men kan ervoor kiezen om botcement te gebruiken voor het vastzetten van de prothese, of niet. Deze kwesties worden per geval bekeken.
Er zijn tientallen soorten prothesen ontwikkeld, en er worden in Nederland verschillende van deze regelmatig geïmplanteerd. Vaak wordt de vraag gesteld: welke knieprothese is het beste? In feite is daar moeilijk een antwoord op te geven, omdat er bij het plaatsen van elke knieprothese en bij iedere operatie risico’s bestaan, en aan de andere kant worden er in Nederland alleen maar uitstekende knieprothesen geplaatst. Het is dus niet nodig om hier zorgen over te hebben, want als de risico’s in uw geval te hoog zijn, dan zal de orthopeed u een knie-operatie afraden.
Men is wel voortdurend op zoek naar verbetering van de bestaande knieprothesen, vooral met betrekking tot de levensduur van de prothese (hoe lang het duurt voor er een nieuwe prothese in moet, een zgn. revisie) en de tevredenheid van de patiënt over de ‘nieuwe knie’ na de operatie, maar dat betekent niet dat de huidige knieprothesen niet voldoen of niet altijd even goed zouden zijn.

Onderzoek nieuwe knieprothesen

Toch bestaat er nog geen prothese die de normale functie van het kniegewricht precies kopieert. Eén op de vijf patiënten met een knieprothese geeft aan dat die anders voelt dan de eigen knie. Door technologische ontwikkelingen kunnen protheseproducenten wel steeds beter de normale beweging van de knie benaderen. Recent verschenen de protheses “Journey II” en “Vanguard XP” op de Nederlandse markt. De Sint Maartenskliniek start twee wetenschappelijke onderzoeken naar deze beide protheses. Want voordat de Sint Maartenskliniek een nieuw type prothese bij al haar patiënten gebruikt, onderzoeken haar orthopeden en wetenschappers eerst bij een kleine groep patiënten of het nieuwe type een verbetering is.
“Innovatie is belangrijk, maar deze moet wel veilig en bewezen zijn voordat wij deze breed doorvoeren”, leggen de betrokken orthopeden uit.

Vanguard XP

VanguardXP knieprotheseBij alle standaard protheses worden de voorste en vaak ook de achterste kruisbanden verwijderd om ruimte te maken voor het plaatsen van de knieprothese. Een protheseproducent heeft een nieuw type prothese ontwikkeld (Vanguard XP) met een andere vorm, waardoor de beide kruisbanden behouden kunnen blijven. Ervaring in het buitenland en computermodellen laten zien dat deze knieprothese de natuurlijke buiging van de knie beter benadert dan de veelgebruikte standaard protheses.

Journey II

JourneyII knieprotheseDe Journey II knieprothese is de opvolger van de Journey I, die eveneens meer buiging beloofde. Tussen 2010 en 2012 namen 124 patiënten van de Sint Maartenskliniek deel aan een onderzoek naar de effectiviteit van de Journey I prothese. Bij 62 van hen werd deze prothese geplaatst. Na een jaar bleek echter dat deze prothese niet significant meer buiging bood dan andere knieprotheses, maar wel tot meer complicaties leidde. Vergelijkbare internationale onderzoeken hadden dezelfde resultaten.
“Deze prothese is daarom niet in het behandelaanbod van de Maartenskliniek opgenomen”, zegt één van de orthopeden. De producent heeft naar aanleiding van deze en andere wetenschappelijke resultaten internationaal gesproken met orthopeden. Deze onderzoeken hebben geleid tot een knieprothese die een natuurlijke functie van de knie een stap dichterbij belooft te brengen.

Ervaringen met de knieprothese

Beide protheses zijn in de Verenigde Staten al langer op de markt. De eerste ervaringen van orthopeden in Amerika zijn positief. Daarom hebben de orthopeden van de Sint Maartenskliniek besloten om voor deze protheses de effectiviteit wetenschappelijk te onderzoeken. Binnenkort worden hier patiënten voor geselecteerd. Zelf aanmelden voor onderzoek is in verband met de onderzoeksopzet niet mogelijk. Orthopeden en wetenschappers van de Maartenskliniek volgen de patiënten de komende twee jaar. De eerste resultaten worden begin 2016 verwacht.

Animatievideo van plaatsing knieprothese

Hier ziet u in een animatievideo hoe een knieprothese meestal geplaatst wordt.

Röntgenfoto van knieprothese

knieprothese 2Nadat een knieprothese geplaatst is, wordt meestal direct een röntgenfoto van de knie gemaakt. Zo kan de chirurg meteen zien of alles in orde is. Hiernaast ziet u een voorbeeld van zo’n röntgenfoto. Links: voor-aanzicht van de knie met de prothese. Rechts: zij-aanzicht van dezelfde knie met de prothese.





Meer artikelen lezen in ons kenniscentrum

Referenties

Bron van de tekst vanaf de 4e alinea: het MaartensMagazine (een driemaandelijks tijdschrift met nieuws en actuele ontwikkelingen binnen de Sint Maartenskliniek), uitgave: herfst 2014, p. 14.
Via deze pagina kunt u zelf ook net MaartensMagazine aanvragen of online doorbladeren.
Bron animatievideo: Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV), Dr. H.J. Mencke.
Bron röntgenfoto: Hwang, S.-C. et al. (2010) Revision total knee arthroplasty with a cemented posterior stabilized, condylar constrained or fully constrained prosthesis: a minimum 2-year follow-up analysis. Clinics in Orthopedic Surgery 2:112–120.

Deel dit bericht

Stuur door via e-mail Print pagina

Gratis boekje "Bewegen zonder pijn"

Download nu gratis het boekje ‘Bewegen zonder pijn’ t.w.v. € 4,95.

Download gratis

Heeft u vragen? Wij helpen u graag.
Neem contact op.

Meer artikelen lezen in ons kenniscentrum

Beoordeling van dit artikel:
[Totaal: 21    Gemiddelde: 3.5/5]
(advertentie)
Gezondheid aan huis