Artrose in de voet

Deze content is gecontroleerd en gevalideerd door orthopeed J.I. de Jong

Hoe stevig staat u in uw schoenen? Naarmate u ouder wordt, kan uw stabiliteit afnemen vanwege slijtage van het kraakbeen in uw voeten. Er kan dan pijn ontstaan bij het lopen in combinatie met een stijf gevoel. Hoe ontstaat artrose in de voeten en hoe wordt deze aandoening behandeld?

Artrose enkels

Slijtage vermindert de balans en verandert manier van lopen

De mens is de enige van de grotere schepselen die doorlopend op twee voeten kan staan en dat dan ook doorlopend doet. De daarvoor benodigde stabiliteit wordt geregeld door 26 botjes, 33 gewrichtjes en 19 spieren en pezen in voet en onderbeen. Deze onderdelen van het bewegingsapparaat bepalen dus letterlijk hoe stevig u in uw schoenen staat. Uw voeten moeten uw hele gewicht dragen. Wanneer u loopt, rent of hurkt, oefent u daarom extra veel druk uit op de gewrichten in uw voeten. Dit kan bij het ouder worden leiden tot artrose, wat in de volksmond slijtage wordt genoemd. Als er artrose in één of meerdere gewrichtjes ontstaat, kan dit een nadelig effect hebben op de balans én op de manier van lopen.

Inhoudsopgave

Oorzaak primaire artrose voet
Secundaire artrose voet
Symptomen artrose voet
Diagnose artrose voet
Behandeling artrose voet
Pijnstilling artrose voet
Operatie artrose voet
Oefeningen bij artrose voet

Recent nieuws over artrose in de voet


Oorzaak primaire artrose voet

De meest voorkomende reden van pijnklachten in de voet is artrose zonder direct aanwijsbare oorzaak. Dat betekent dat de leeftijd een rol speelt bij de ontwikkeling van deze aandoening. Het is dus een natuurlijk ‘slijtageproces’ waar we allemaal mee te maken krijgen bij het ouder worden. De vorm van de voet verandert naarmate u ouder wordt, omdat u langzaam maar zeker ‘door de hoeven’ zakt. Bovendien wordt de dempende onderhuidse laag van de voetzool steeds dunner en geeft dus steeds minder schokdemping. Gevolg: klachten door vorm verandering en artrose van de voet.
De kraakbeenlaag van de gewrichtjes in de voet wordt dunner en kan uiteindelijk vrijwel volledig verdwijnen. Hierdoor ontstaat bot-op-bot contact. Artrose kan in alle 33 gewrichtjes van de voet ontstaan. Het meest slijtage gevoelige gewricht zit echter in de grote teen (hallux rigidus). Voorts kan artrose ontstaan in de drie gewrichten van de achtervoet en in de enkel, ook wel bovenste spronggewricht genoemd. Verder wordt artrose veelvuldig vastgesteld in de gewrichten die de middenvoetsbeentjes verbinden met de voorvoet.

Meer aandoeningen aan de voet

Artrose enkel
Hallux rigidus: artrose grote teen
Hielspoor
Tarsal boss: ‘hobbelige’ wreef die pijn doet

Secundaire artrose voet

Er zijn meer oorzaken die kunnen leiden tot artrose in de voet. Zo kunnen ontstekingen in het gewricht het kraakbeen aantasten, bijvoorbeeld bij jicht en reumatoïde artritis. Daardoor wordt het kraakbeen beschadigd en ook dan kan het op den duur helemaal verdwijnen. Dit wordt ook wel secundaire artrose genoemd. Dan heeft de versnelde slijtage van het kraakbeen dus een andere oorzaak dan veroudering. Tot deze categorie behoort eveneens artrose die ontstaat door beschadiging van het kraakbeen door een botbreuk of ander letsel. Dit wordt ook wel post-traumatische artrose genoemd. Dit fenomeen zien we helaas heel vaak optreden bij sporters die geblesseerd raken op jeugdige leeftijd en daar jaren later alsnog een hoge prijs voor betalen. Dit is een onderschatte en onderbelichte bijwerking binnen onze sportcultuur.

Symptomen artrose in de voet

Naarmate het slijtageproces vordert, kan er meer pijn ontstaan bij het lopen. De voet wordt stijver, waardoor bewegen moeilijker wordt. Deze klacht is vaak ’s morgens het meest voelbaar – het zogenaamde startpijn fenomeen – maar neemt in de loop van de ochtend geleidelijk wat af. Bij gevorderde artrose is er doorlopend pijn, zowel bij beweging als in rust. Wanneer het kraakbeen vrijwel volledig in de gewrichten is verdwenen, ontstaat er bot-op-bot-contact. U kunt dan niet meer soepel bewegen. Bovendien kunt u heel soms een knarsend geluid horen, omdat de botten langs elkaar schuren. Als gevolg van de artrose zal er vrijwel altijd een kapsel-ontsteking ontstaan van het aangedane gewrichtje. Daardoor gaat de voet zwellen. Dit gaat gepaard met een warm gevoel. Door de slijtage kan ook de stand van de voet veranderen. Daardoor bent u minder stabiel bij het lopen.

Diagnose artrose voet

Is er sprake van middelmatige of ernstige klachten, dan zal de huisarts u doorverwijzen naar een orthopedisch chirurg. Hij stelt de diagnose aan de hand van een vragenlijst en een lichamelijk onderzoek. De specialist wil ook zien hoe u loopt. Zo kan hij controleren hoe de botten van uw benen en voeten ten opzichte van elkaar bewegen. Daarnaast zal hij een röntgenfoto van de voet maken om te kunnen zien welke gewrichten door artrose zijn aangetast.

Behandeling artrose voet

De orthopedisch chirurg zal de aandoening in eerste instantie proberen te behandelen zonder operatief ingrijpen. Bij overgewicht zal hij adviseren om af te vallen om zodoende de druk op de gewrichten te verminderen. Een wandelstok of steunzolen kunnen helpen om het lopen te vergemakkelijken. Ook kunnen er speciale schoenen worden aangemeten. Deze hebben een harde zool die de afwikkeling van de voet bij het lopen makkelijker maakt. Een enkel-voetbrace is een hulpmiddel dat extra steun geeft, terwijl u uw voet en enkel zo goed mogelijk kunt blijven gebruiken.
Minder bekend maar vaak zeer effectief zijn het dragen van gewone sportschoenen. Met name de marathon hardloop schoenen kunnen veel verlichting geven. Denk aan bijvoorbeeld Nike Air, Kybun en Adidas. Ze hebben allemaal een uitstekend voetbed en een zool die heel veel schokdemping geeft. Dat is precies waar de meeste patiënten naar op zoek zijn. Bovendien is het relatief goedkoop ten opzichte van een podoloog en eigen bijdrage aan een orthopedische schoen.

Pijnstilling artrose voet

Bij aanhoudende pijn kan de arts een ontstekingsremmer voorschrijven. Het gebruik van deze medicijnen kan gepaard gaan met vervelende bijwerkingen. Een mogelijk natuurlijk alternatief zijn de ingrediënten vloeibare Groenlipmossel, Curcumine of Zwarte bes-blad. Tot op heden zijn er nog geen bijwerkingen van deze ingrediënten vastgesteld.

Operatie artrose voet

Wanneer bovenstaande behandelingsmethoden geen of onvoldoende voelbaar effect hebben, kan een operatie worden overwogen. De orthopedisch chirurg kan dan de versleten gewrichtjes in uw voet vastzetten, van stand veranderen of vervangen. Eerst wordt bepaald om welk gewricht het gaat en hoe erg het is aangedaan. Van belang is dat u vooraf precies bespreekt met uw chirurg wat hij van de operatie verwacht en – nog belangrijker – wat u van de uitkomst verwacht. Voetoperaties zijn pijnlijk en de revalidatie vaak langdurig. Bovendien is de uitkomst is soms niet helemaal volgens de verwachting.

Oefeningen bij artrose voet

Hier volgt een oefenprogramma dat speciaal gericht is op de beweeglijkheid én spierversterking van de enkels en voeten. Iedere oefening doet u in een serie van drie. Neem steeds 30 seconden pauze na iedere serie. Veel succes.

Mobiliserende oefening 1:

U gaat steunend op uw handen achteroverleunend op de grond zitten. Trek nu de voeten zo ver mogelijk naar u toe. Na drie tellen duwt uw voeten zo ver mogelijk van u af. Zorg dat uw hielen tijdens de hele oefening steeds op de grond blijven.

Mobiliserende oefening 2:

U gaat weer steunend op uw handen achteroverleunend op de grond zitten. Draai rondjes met uw voeten. Eerst linksom dan rechtsom.

Spierversterkende oefening 3:

Leg een handdoek op de vloer. Ga op een stoel zitten en zet uw voet op de handdoek. Probeer met uw tenen de handdoek te krullen en daarna te spreiden. Houdt uw hiel tijdens deze oefening stevig op de grond.

Mobiliserende oefening 4:

Ga op een hoge stoel zitten en plaats u voet op een bal. Rol uw voet zo ver mogelijk naar voren en naar achteren. Herhaal dit met de andere voet.

Mobiliserende oefening 5:

Ga op een stoel zitten met uw voeten plat op de grond. Schuif een voet eerst zover mogelijk naar voren en daarna naar achteren. Zorg dat uw hiel steeds op de grond blijft. Doe deze oefening ook met uw andere voet.

Video’s oefeningen voor de voet

#9 Oefening voor de voet bij reumatische klachten (deel 1)

#10 Oefening voor de voet bij reumatische klachten (deel 2)

#11 Oefening voor de voet bij reumatische klachten (deel 3)

#20 Spierversterkende oefening voor de voet (deel 1)

#21 Spierversterkende oefening voor de voet (deel 2)

Deel dit bericht

Stuur door via e-mail Print pagina

Gratis boekje "Bewegen zonder pijn"

Download nu gratis het boekje ‘Bewegen zonder pijn’ t.w.v. € 4,95.

Download gratis

Heeft u vragen? Wij helpen u graag.
Neem contact op.

Beoordeling van dit artikel:
[Totaal: 181   Gemiddelde:  4.3/5]
Eugene Matthijssen

Geschreven door Eugène Mathijssen

Hoofdredacteur van Bewegen zonder Pijn. Gezondheidsjournalist en auteur van diverse gezondheidsboeken. Zijn belangstelling gaat vooral uit naar alternatieve behandelingsmogelijkheden en andere natuurlijke kruiden en substanties met geneeskrachtige eigenschappen.
Neem contact op Eugène Mathijssen

Reacties