Artrose in de hand en duim

Slijtageproces van de gewrichten in de hand

Pijn in uw handen vanwege artrose

Pijn in uw handen vanwege artrose

Bijna iedereen van 55 jaar en ouder heeft artrose in de hand of pols. Ongeveer 80 procent merkt vrijwel niets van dit natuurlijke slijtageproces van de gewrichten. Bij het resterende deel gaat deze aandoening echter wel gepaard met klachten. De gewrichten in de hand en pols worden stijf en het bewegen gaat pijn doen. Handartrose komt vooral voor aan de bovenste gewrichten van de vingers (zie ook de artikelen over vingerartrose: het DIP-gewricht (vingertop) en het PIP-gewricht (halverwege de vinger)) en aan het basisgewricht van de duim.

Oorzaak artrose in de hand

Net als de meeste andere gewrichten in het lichaam, zijn de botuiteinden van de vinger- en handgewrichten bedekt met een laagje kraakbeen. Dit zorgt ervoor dat beide botdelen soepel langs elkaar kunnen glijden. Artrose in de hand ontstaat wanneer dit kraakbeenlaagje gaat slijten en het gladde oppervlak ruw en onregelmatig wordt. Deze slijtage is een natuurlijk proces bij het ouder worden. Maar deze klacht kan ook veroorzaakt worden door langdurige overbelasting van de handgewrichten, letsel aan de handgewrichten of een auto-immuunziekte, zoals reumatoïde artritis (reuma). Bij deze ziekte ziet het immuunsysteem de kraakbeencellen als lichaamsvreemd, waardoor ze aangevallen en beschadigd worden.

Symptomen artrose in de hand

Handgewrichten-2

Stijve en pijnlijke gewrichten zijn de belangrijkste klachten bij handartrose. Bij belasting en kracht zetten kunnen deze klachten verergeren. Vooral ’s morgens, bij het opstaan, kunnen de gewrichten pijnlijk en stijf aanvoelen. Dit wordt startpijn genoemd. Deze klachten nemen meestal binnen een half uur af. Slijtage van het kraakbeen gaat vaak gepaard met ontstekingsreacties. Als reactie daarop kan extra botweefsel aangroeien aan de rand van de aangetaste gewrichten. Deze botuitsteeksels zijn vooral in de vingers goed zichtbaar, omdat de vingers er ‘knokerig’ uit gaan zien (zie ook de artikelen over het DIP-gewricht (vingertop) en het PIP-gewricht (halverwege de vinger)). Patiënten die lijden aan handartrose kunnen de vingers vaak niet helemaal meer strekken en hebben minder kracht in de vingers.

Artrose in de duim

De duim is het meest gebruikte onderdeel van de hand en daardoor dus zeer gevoelig voor slijtage. Artrose openbaart zich vooral aan het duimbasisgewricht. Dit wordt gevormd door het eerste middenhandsbeentje en een handwortelbeentje in de pols. Het belangrijkste symptoom van artrose in de duimbasis is een zeurende pijn aan de basis van de duim. Bij knijpbewegingen – zoals het openschroeven van een deksel of het openen van een slot – neemt de pijn toe. Schrijven is meestal ook een activiteit die de pijn kan verergeren. Vrouwen worden vaker getroffen door duimbasis-artrose dan mannen. Naar schatting gaat het om ruim 1 miljoen Nederlandse vrouwen boven de 55 jaar.

Behandeling artrose in de hand

Helaas is er geen medicijn tegen artrose. De handen warm houden geeft verlichting bij pijn en stijfheid. Door ze bijvoorbeeld regelmatig in warm water te dopen of reumahandschoenen te dragen. Deze zijn gemaakt van synthetisch rubber. Ze houden de handen niet alleen warm, maar geven ook een lichte druk op de vingergewrichten. Dit voelt vaak prettig aan bij pijn. Deze handschoenen hebben geen vingertoppen, zodat de handen gewoon gebruikt kunnen worden. Paracetamol kan de pijn in de gewrichten verlichten, maar dit is geen echte ontstekingsremmer. Om de ontstekingsprocessen te remmen, zal de arts NSAIDs voorschrijven, zoals diclofenac, ibuprofen of naproxen. Het gebruik daarvan gaat echter in veel gevallen gepaard met nare bijwerkingen. Een vloeibare combinatie van Groenlipmossel en Curcumine is een natuurlijk alternatief. Dit middel remt ook de ontstekingen in de gewrichten, maar dan zonder bijwerkingen. Vraag ernaar bij uw drogist, reformwinkelier of apotheker, of zoek via Google naar meer informatie over dit vloeibare middel.

Acupunctuur en artrose in de hand

Acupunctuur kan helpen om de ontstekingen te verminderen en de pijn te verlichten. Dat blijkt uit meerdere studies die zijn uitgevoerd naar het effect van acupunctuur op perifere gewrichten. Handen vallen onder deze categorie.

Behandeling artrose in de duim

Bij beginnende duimartrose zal de arts er alles aan doen om de slijtage zonder operatie te behandelen. Hij zal proberen de pijn en ontstekingen te bestrijden en het slijtageproces af te remmen. Dat zal hij doen door ontstekingsremmende medicatie voor te schrijven of een cortisonen-injectie in het gewricht te geven. Het nadeel van deze medicinale ontstekingsremmers is al eerder aangegeven. Uit gebruikersonderzoeken is naar voren gekomen, dat een vloeibare combinatie van de natuurlijke ontstekingsremmers Groenlipmossel en Curcumine in bijna 70% van de gevallen eenzelfde resultaat geeft. Tot op heden zijn bij het gebruik van dit middel nog geen bijwerkingen gemeld (uitzondering: schaaldierenallergie).
Bij duimartrose kan ook aan een steunbrace worden gedacht. Dit is een stevig verband van kunststof dat de duim ontlast. Dit zorgt voor minder pijn en minder slijtage.
Bij gevorderde klachten worden meerdere operatietechnieken toegepast. Deze zijn stuk voor stuk gericht op het verwijderen van het aangetaste kraakbeen en bot. Ook worden de botjes wel eens aan elkaar ‘vastgezet’ (arthrodese) zodat er geen pijnlijke beweging meer mogelijk is van het gewricht. Een nadeel van dat laatste is dat de beweeglijkheid van het gewricht dus helemaal weg is, wat consequenties heeft voor de functionaliteit in het dagelijks leven.

Duimbasis distractie met pees

Duimbasis distractie met pees [1]

Nieuwe techniek bij duimartrose: gewrichtsdistractie

Met steun van het Reumafonds wordt momenteel een nieuwe behandelingsmethode ontwikkeld voor duimartrose. Het gaat om gewrichtsdistractie, een behandeling die al eerder zeer succesvol is gebleken bij knieartrose. Bij de knie wordt meestal een externe distractor gebruikt, die het gewricht voor een periode van een aantal weken uit elkaar houdt. Bij de duim wordt een andere techniek gebruikt (dit is vooral zinvol als het gewricht ook instabiel is): met behulp van een pees die door middel van een transplantatie uit de voorarm wordt gehaald, wordt een constructie tussen wijsvinger- en duimbasis gemaakt waardoor het duimbot van het aangrenzende bot afgehouden wordt (zie figuur) [1]. Tegelijk wordt de instabiliteit van het gewricht gecorrigeerd omdat het duimbot goed bij de rest van de handbeenderen gehouden wordt. Zo krijgt het beschadigde kraakbeen de ruimte om zich te herstellen én wordt het daartoe zelfs gestimuleerd, omdat de ontsteking door de distractie geremd wordt [1]. Daardoor neemt de pijn af en de beweeglijkheid neemt toe. De resultaten van deze behandeling zijn ook op een röntgenfoto duidelijk waar te nemen [1]. Omdat deze techniek nog experimenteel is, is het niet mogelijk om dit nu al via de reguliere behandeltrajecten te laten doen.

Resultaat duimbasis distractie met pees

Resultaat duimbasis distractie met pees [1]

Oefeningen bij artrose in de hand

Door regelmatig oefeningen te doen, blijven de gewrichten soepeler. Hier volgt een oefenprogramma dat speciaal gericht is op spierversterking en beweeglijkheid van de handen en polsen. Iedere oefening doet u in een serie van drie. Neem steeds 30 seconden pauze na iedere serie. Veel succes.

Spierversterkende oefening 1:

Ga aan tafel zitten. Leg uw onderarmen met de palm naar beneden op het tafelblad. Til vervolgens uw handen omhoog, maar laat de onderarmen op tafel liggen. Houd deze positie 3 tellen vast en laat uw handen weer zakken.

Mobiliserende oefening 2:

Ga aan een tafel zitten met uw onderarmen en de handpalmen op het blad. Maak kootje voor kootje een vuist. Begin bij de vingertoppen. Houd de vuist 3 tellen vast en rol de vingers dan weer uit. Het is belangrijk dat u geen kracht zet bij deze oefening.

Spierversterkende oefening 3:

Ga naast een tafel zitten. Leg uw arm op het tafelblad, terwijl uw hand over de rand hangt. Maak zonder te knijpen een vuist en beweeg de hand omhoog. Houd deze positie 3 tellen vast. Na afloop van de serie van drie herhaalt u deze oefening met de andere hand.

Mobiliserende oefening 4:

Ga aan tafel zitten met de handpalmen naar boven op het tafelblad. Duw de top van uw duim één voor één tegen de top van uw andere vingers. Gebruik geen kracht.

Mobiliserende oefening 5:

Ga aan tafel zitten. Steun met de ellenbogen op het tafelblad en duw uw handpalmen tegen elkaar. Schuif de ellenbogen zo ver mogelijk uit elkaar, terwijl u de handpalmen tegen elkaar houdt.

Deel dit bericht

Stuur door via e-mail Print pagina

Meer artikelen lezen in ons kenniscentrum

Bronvermelding:
[1] Wong, K.W.; Chung, C.-R.; Cheng, S.-C.; Wu, C.-D. (2011) Distraction arthroplasty of the trapeziometacarpal joint without trapeziectomy. Asian Journal of Surgery 34;41-45.

Gratis boekje "Bewegen zonder pijn"

Download nu gratis het boekje ‘Bewegen zonder pijn’ t.w.v. € 4,95.

Download gratis

Heeft u vragen? Wij helpen u graag.
Neem contact op.

Beoordeling van dit artikel:
[Totaal: 106    Gemiddelde: 3.9/5]
(advertentie)
Gezondheid aan huis